Gwiazdy ocalone! Będzie remont kultowego osiedla?
13 maja, 2026Katowickie „Gwiazdy”, charakterystyczne osiedle mieszkaniowe, mają być wpisane do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Oznacza to, że ten rozpoznawalny fragment miasta znajdzie się pod ochroną konserwatorską. Niemniej jednak, ochrona ta będzie miała swoje granice, a budynki nie zostaną uznane za pełnoprawny zabytek. Osiedle, które powstało w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku przy Alei Roździeńskiego, jest efektem pracy znakomitych architektów: Henryki Buszko, Aleksandra Franty i Tadeusza Szewczyka. Obecnie, osiedle „Gwiazdy” planuje się rozbudować o kolejny budynek, którego projektantem jest wnuk Franty. Ten zamiar wywołał liczne dyskusje i kontrowersje wśród mieszkańców i ekspertów.
Choć rozbudowa wzbudziła emocje, to nie ona jest bezpośrednią przyczyną interwencji konserwatora zabytków. Niedawno, Anna Ostrowska, pełniąca funkcję Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, oficjalnie poinformowała o zamiarze włączenia budynków zlokalizowanych przy alei Wojciecha Roździeńskiego pod numerami 82, 86, 86a, 88, 88a, 90, 96, 98 i 100 do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych na terenie województwa śląskiego. Decyzja ta ma na celu zapewnienie im dodatkowej ochrony i zachowania ich wartości historycznej i architektonicznej.
Cel wpisu do ewidencji zabytków
Jak wyjaśnia Mirosław Rymer, który pełni funkcję rzecznika prasowego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach, głównym celem tego działania jest zabezpieczenie tych charakterystycznych budynków na przyszłość. „Samo umieszczenie karty w Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków Nieruchomych ma na celu przede wszystkim ochronę walorów architektonicznych tego miejsca” – tłumaczy Rymer. Ewidencja ta stanowi ważny instrument prawny, który pozwala na monitorowanie stanu obiektów i podejmowanie odpowiednich działań w przypadku zagrożenia ich wartości.
Dodatkowo, wpis do ewidencji zobowiązuje właścicieli budynków do uzyskiwania zgody konserwatora na wszelkie prace remontowe i budowlane, które mogłyby wpłynąć na wygląd zewnętrzny lub konstrukcję budynków. Ma to zapobiec nieodpowiedzialnym działaniom, które mogłyby naruszyć integralność architektoniczną osiedla „Gwiazdy”. Warto również zaznaczyć, że ewidencja zabytków jest podstawą do ubiegania się o środki finansowe na renowację i konserwację obiektów zabytkowych, zarówno z budżetu państwa, jak i z funduszy europejskich. To może być istotne wsparcie dla wspólnot mieszkaniowych w utrzymaniu budynków w dobrym stanie.
Kontrowersje wokół rozbudowy osiedla
Projekt rozbudowy osiedla „Gwiazdy” o nowy budynek, autorstwa wnuka jednego z pierwotnych projektantów, wywołał mieszane uczucia. Część mieszkańców i ekspertów wyraża obawy, że nowa inwestycja może zaburzyć charakterystyczny wygląd osiedla i jego walory architektoniczne. Krytycy zwracają uwagę na to, że nowy budynek, choć nawiązujący do pierwotnej koncepcji, może jednak odbiegać od niej w sposób niekorzystny, wprowadzając elementy stylistyczne, które nie harmonizują z istniejącą zabudową.
Z drugiej strony, zwolennicy rozbudowy argumentują, że nowa inwestycja jest szansą na odświeżenie osiedla i dostosowanie go do współczesnych standardów. Podkreślają, że wnuk Franty, jako spadkobierca tradycji architektonicznej, jest osobą kompetentną do zaprojektowania budynku, który w sposób harmonijny wkomponuje się w istniejące otoczenie. Dodatkowo, rozbudowa osiedla może przyczynić się do zwiększenia liczby mieszkań w Katowicach, co jest istotne w kontekście rosnącego zapotrzebowania na lokale mieszkalne. Ostateczna decyzja w sprawie rozbudowy będzie zależała od opinii konserwatora zabytków i od uzyskania niezbędnych pozwoleń budowlanych.
Podsumowanie
Wpisanie katowickiego osiedla „Gwiazdy” do wojewódzkiej ewidencji zabytków to ważny krok w kierunku ochrony jego unikalnego charakteru i wartości architektonicznej. Decyzja ta ma na celu zabezpieczenie budynków na przyszłość i zapobieżenie nieodpowiedzialnym działaniom, które mogłyby naruszyć ich integralność. Choć rozbudowa osiedla budzi kontrowersje, to wpis do ewidencji stanowi gwarancję, że wszelkie prace budowlane będą prowadzone z uwzględnieniem walorów architektonicznych tego miejsca.
Zrodlo: katowice24.info


